Sürü Sağlığı Ayak problemleri ünite5

 

🐄 Ayak Hastalıkları ve Topallık

Sürü Sağlığı Yönetimi - Açılır Kapanır Soru Cevap Çalışması

Topallık ve Ayak Hastalıkları - Genel Bilgiler

1. Ayak hastalıkları işletmelerde hangi belirtiyle seyreder?

Cevap: Genellikle topallık semptomuyla seyreder.

2. Ayak hastalıkları süt sığırcılığı işletmelerinde hangi sorunlardan sonra en sık görülen problemdir?

Cevap: Mastitis ve üreme sorunlarından sonra en çok görülen problemdir.

3. Türkiye'deki çalışmada topallığın görülme sıklığı kaç bulunmuştur?

%9,02

4. Türkiye'deki çalışmada topallık vakaları en fazla laktasyonun hangi döneminde görülmüştür?

Cevap: Laktasyonun ilk dört haftasında en fazla görülmüştür.

5. Topallık tanısından sonra süt verim kaybı ne kadar süre önemli düzeyde devam etmiştir?

Cevap: Topallık tanısının konduğu hafta ve sonrasındaki 3 hafta önemli süt verim kayıpları görülmüştür.

Topallığın Süt Verimine Etkisi

6. Sağlam ineklerin günlük süt verimi kaç kg/gün olarak bulunmuştur?

30,57 kg/gün

7. Topallığın görüldüğü hafta günlük süt verimi kaç kg/gün olmuştur?

27,52 kg/gün

8. Topallığın birinci haftasında günlük süt verimi kaç kg/gün olmuştur?

27,83 kg/gün

9. Topallığın ikinci haftasında günlük süt verimi kaç kg/gün olmuştur?

29,15 kg/gün

10. Topallığın üçüncü haftasında günlük süt verimi kaç kg/gün olmuştur?

29,80 kg/gün

Dönem	Günlük Süt Verimi
Sağlam inek	30,57 kg/gün
Topallık haftası	27,52 kg/gün
1. hafta	27,83 kg/gün
2. hafta	29,15 kg/gün
3. hafta	29,80 kg/gün

🧠 Şifre:

Sağlam = 30,57
Topallık haftası = 27,52
Sonraki haftalarda süt verimi tekrar yükselmeye başlar.

11. Topallık yalnızca ekonomik kayba mı neden olur?

Cevap: Hayır. Maddi kayıpların yanında hayvan refahında da kayıplara neden olur.

İngiltere ve Galler Çalışması

12. İngiltere ve Galler çalışmasında kaç sürü ve kaç süt ineği incelenmiştir?

Cevap:

185 sürü - 21.000 süt ineği

13. Bu çalışmada ortalama topallık vaka insidansı kaç bulunmuştur?

%25

14. Veteriner hekimler topal hayvanların yüzde kaçını tedavi etmiştir?

%6,3

15. Çiftçilerin müdahale ettiği hayvanların oranı kaçtır?

%18,7

16. Topallık nedeniyle itlaf edilen hayvanların oranı kaçtır?

%1,4

17. 100 ineklik bir işletmede ayak problemlerinden kaynaklanan yıllık ortalama maliyet kaç pound olarak bildirilmiştir?

1175 Pound / yıl

18. İngiliz çiftçiler için ayak problemlerinin toplam maliyeti ne kadar bildirilmiştir?

Cevap: 35 milyon poundun üzerinde.

Diğer Ekonomik Kayıp Bulguları

19. Başka bir çalışmada inek başına yıllık ekonomik kayıp yaklaşık kaç NLG bulunmuştur?

Yaklaşık 50 NLG / inek / yıl

20. 1 NLG yaklaşık kaç Euro olarak verilmiştir?

1 NLG = 0,45 €

21. Ortalama topal inek başına ekonomik kayıp yaklaşık kaç NLG olarak bulunmuştur?

Yaklaşık 230 NLG

22. Bu çalışmada topallığın işletmelerde görülme sıklığı kaçtır?

%21

23. Hollanda süt sığırlarında topallık ekonomik önem bakımından kaçıncı sıradadır?

Cevap: Mastitis ve fertilite sorunlarından sonra üçüncü en önemli hastalık olarak belirtilmiştir.

24. Mastitis nedeniyle ortalama inek başına kayıp kaç NLG olarak verilmiştir?

150 NLG

25. Fertilite sorunları nedeniyle ortalama inek başına kayıp kaç NLG olarak verilmiştir?

125 NLG

Topallığın Neden Olduğu Ekonomik Kayıplar

26. Topallığın ekonomik kayıpları hangi nedenlerden kaynaklanmaktadır?

Süt veriminde azalma Süt yağında azalma Süt proteininde azalma Sürüden çıkarma artışı Buzağılama aralığının uzaması Veteriner masrafları İlave işçilik Tedavi giderleri

27. Bu ekonomik kayıplar ayak hastalıklarının toplam kayıplarının yüzde kaçını oluşturmaktadır?

%93,5

Ayak Problemlerinin Başlıca Nedenleri

28. Ayak problemlerinin başlıca nedenleri nelerdir?

Cevap:

• Hayvanın ırk ve genetik yatkınlığı
• Ortam ve barınak koşullarının iyi olmaması
• Tırnak bakımının yapılmaması
• Beslenme hataları
• Yaralanmalar
• Laktasyon dönemi

29. Genetik yapı ayak hastalıklarını etkiler mi?

Cevap: Evet. Hayvanın ırkı ve genetik yatkınlığı ayak problemlerini etkileyebilir.

30. Tırnak bakımının yapılmaması ayak problemleri açısından önemli midir?

Cevap: Evet. Tırnak bakımının yapılmaması ayak problemlerinin nedenleri arasındadır.

31. Beslenmede hangi hata ayak problemleriyle ilişkilendirilmiştir?

Cevap: Hayvanların rasyonundaki konsantre yem oranının yüksek olması.

32. Ayak problemleri doğumdan sonraki hangi dönemde daha sık görülür?

Doğumdan sonraki ilk 2 ay

🧠 Ayak Problemleri Nedenleri Şifresi

🧬 IRK - GENETİK

🏠 BARINAK

🐾 TIRNAK BAKIMI

🌾 BESLENME

🩹 YARALANMA

🐄 LAKTASYON

İlk 2 ay

Topallık Puanlaması

33. Topallık puanlamasının amacı nedir?

Cevap: Hasta hayvanlara erken tanı koyarak topal hayvanların tedaviye yanıt oranını yükseltmektir.

34. Topallık puanlaması yapılırken inekler nasıl bir zeminde yürütülmelidir?

Cevap: Düz bir zeminde yürütülmelidir.

35. Topallık puanlaması hangi zamanlarda yapılabilir?

Cevap: İnekler sağım için getirilirken ve ahıra girerken yapılabilir.

36. Duran inekleri değerlendirirken neden dikkatli olunmalıdır?

Cevap: Duran ineklerde dengesiz duruş pozisyonları olabileceği için bu durum göz önünde bulundurulmalıdır.

🐄 1–5 Topallık Puanlaması

1️⃣ NORMAL

Sırt çizgisi hem dururken hem yürürken düzdür.
Hayvan uzun adımlarla yürür.

2️⃣ HAFİF TOPAL

Dururken sırt çizgisi düzdür.
Yürürken sırt çizgisi hafifçe kamburlaşır.
Yürüyüş hafif anormaldir.

3️⃣ ORTA TOPAL

Sırt çizgisi hem dururken hem yürürken kamburdur.
Bir veya daha fazla bacakta adımlar kısadır.

4️⃣ TOPAL

Sırt çizgisi hem dururken hem yürürken kamburdur.
Ayakların üzerine ağırlık verilemez.

5️⃣ ŞİDDETLİ TOPAL

Hayvan bariz şekilde kamburdur.
Yürümek istemez.
Sorunlu ayağının üzerine neredeyse hiç basamaz.

🧠 Topallık puanlama şifresi:

1 → Düz + uzun adım
2 → Yürürken kamburlaşır
3 → Sürekli kambur + kısa adım
4 → Ağırlık veremez
5 → Yürümek istemez, ayağa neredeyse hiç basamaz

Ayak Problemlerinin Engellenmesi İçin Alınacak Tedbirler

37. Ayak problemlerini önlemek için hayvanlara hangi hareket olanağı sağlanmalıdır?

Cevap: Hayvanlara düzenli egzersiz olanağı sağlanmalıdır.

38. Ahır zeminlerinde hangi altlıklar kullanılabilir?

Cevap:

• Saman
• Kum
• Kauçuk

39. Durak yerlerinin yapısı nasıl olmalıdır?

Cevap: Durak yerleri eğimli olmalıdır.

40. Ayak banyolarında hangi maddeler kullanılabilir?

Cevap: Ders notunda örnek olarak:

• Bakır sülfat
• Formaldehit

verilmiştir.

41. Tırnak bakımı yılda kaç kez yapılmalıdır?

Yılda 2 kez

42. Ayak hastalıklarında erken tanı ve tedavi önemli midir?

Cevap: Evet. Erken tanı ve tedavi uygulanmalıdır.

43. Rasyonda hangi iki yem grubu arasındaki orana dikkat edilmelidir?

Cevap: Kaba yem / konsantre yem oranına dikkat edilmelidir.

🛡️ Ayak Problemlerinden Korunma

🏃 EGZERSİZ

Düzenli hareket

🌾 ALTLIK

Saman - Kum - Kauçuk

🏠 EĞİMLİ DURAK

⚠️ YARALANMAYI ÖNLE

🛁 AYAK BANYOSU

✂️ TIRNAK BAKIMI

Yılda 2 kez

🔎 ERKEN TANI

🌿 RASYON

Kaba / konsantre yem dengesi

🧠 SINAVDA AKLINDA KALSIN

🐄 Ayak hastalıkları → Genellikle TOPALLIK ile seyreder.

🥉 Mastitis ve üreme sorunlarından sonra önemli problemler arasındadır.

🇹🇷 Türkiye çalışması → Topallık insidansı %9,02

⏱️ En fazla → Laktasyonun ilk 4 haftası

🥛 Sağlam süt verimi → 30,57 kg/gün

📉 Topallık haftası → 27,52 kg/gün

🇬🇧 İngiltere-Galler → Ortalama vaka insidansı %25

💷 100 ineklik işletmede yıllık maliyet → 1175 pound

🇳🇱 Topallık görülme sıklığı → %21

💰 Topal inek başına kayıp → Yaklaşık 230 NLG

⚠️ Ekonomik kayıpların belirtilen bölümü → %93,5

🐄 Doğum sonrası ilk 2 ay → Ayak problemi riski daha yüksek

✂️ Tırnak bakımı → Yılda 2 kez

1️⃣ Normal → Düz sırt, uzun adım

2️⃣ Hafif topal → Yürürken hafif kambur

3️⃣ Orta topal → Sürekli kambur, kısa adım

4️⃣ Topal → Ayağa ağırlık veremez

5️⃣ Şiddetli topal → Yürümek istemez, sorunlu ayağa neredeyse hiç basmaz

Sürü Sağlığı Yönetimi - Ayak Hastalıkları ve Topallık Çalışması