🐄 Sürü Sağlığı Yönetimi — Ders 3: Mastitis
100 Soru – 100 Cevap
Çoktan seçmeli değil • Doğrudan soru-cevap1. Mastitis nedir?
Cevap: İneklerde sütün miktarını ve kalitesini düşüren, meme bezlerinde mikroorganizmalar tarafından meydana getirilen iltihabi bir meme hastalığıdır.
2. Türkiye’de özel bir işletmede yapılan çalışmada sürüde mastitis görülme oranı kaç bulunmuştur?
Cevap: %26,22.
3. Birinci laktasyon grubunda mastitis görülme oranı kaçtır?
Cevap: %19,94.
4. İkinci laktasyon grubunda mastitis görülme oranı kaçtır?
Cevap: %33,74.
5. Üçüncü laktasyon grubunda mastitis görülme oranı kaçtır?
Cevap: %40,74.
6. Mastitise bağlı günlük süt verimi kaybı hangi aralıkta değişmiştir?
Cevap: 0,76–4,56 kg/gün arasında.
7. Laktasyonun ilk altı haftasında mastitise yakalanan ineklerde toplam süt kaybı ne kadardır?
Cevap: 600,87 kg.
8. Laktasyonun altıncı haftasından sonra mastitise yakalanan ineklerde toplam süt kaybı ne kadardır?
Cevap: 503,86 kg.
9. Laktasyonun altıncı haftasından sonra mastitise yakalanan ineklerde süt verimindeki azalma ne zaman başlamıştır?
Cevap: Tanının konulmasından yaklaşık üç hafta önce.
10. Tanıdan önce süt veriminin azalması neyi gösterir?
Cevap: Mastitisin klinik forma dönüşmeden önceki subklinik dönemde de olumsuz etkiler oluşturduğunu gösterir.
11. Mastitis tedavisinden sonra inekler laktasyonun geri kalan döneminde eski süt verimine tam olarak ulaşabilir mi?
Cevap: Hayır. Sağlıklı dönemdeki süt verim düzeylerine ulaşamadıkları tespit edilmiştir.
12. Somatik hücre nedir?
Cevap: Bir canlının eşey hücreleri dışındaki tüm hücrelerine verilen isimdir.
13. Sağlıklı inek sütündeki somatik hücreler genellikle hangi hücrelerden oluşur?
Cevap: Lökositler ve epitel hücrelerinden.
14. Epitel hücreleri nedir?
Cevap: Meme salgı dokusunda zamanla yaşlanıp atılan normal vücut hücreleridir.
15. Sağlıklı sütte bulunan lökositler çoğunlukla hangi hücrelerden oluşur?
Cevap: Makrofajlar ve lenfositlerden.
16. Sağlıklı sütte nötrofillerin payı nasıldır?
Cevap: Küçük bir kısmı oluştururlar.
17. Memede enfeksiyon şekillendiğinde somatik hücre sayısında ne olur?
Cevap: Bağışıklık sistemi tepkisi olarak ciddi bir yükseliş olur.
18. Enfeksiyon sırasında somatik hücre artışının büyük çoğunluğunu hangi hücreler oluşturur?
Cevap: Nötrofiller.
19. Somatik hücre sayısının yükselmesi neyin göstergesi kabul edilir?
Cevap: Mastitisin.
20. Mastitisli ineklerin sütlerinde toplam bakteri sayısı nasıldır?
Cevap: Enfekte olmayan ineklerin sütüne göre genellikle daha yüksektir.
21. Mastitisli ineklerin sütlerinde somatik hücre sayısı nasıldır?
Cevap: Enfekte olmayan ineklerin sütüne göre genellikle daha yüksektir.
22. Toplam bakteri sayısı ve somatik hücre sayısı neyin göstergesi olarak kullanılır?
Cevap: Süt kalitesinin.
23. Somatik hücre ve bakteri sayıları yükseldikçe süt kalitesi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Daha düşük kabul edilir.
24. ABD’de somatik hücre sayısı için kabul edilen yasal sınır kaçtır?
Cevap: 750.000 adet/ml.
25. Avrupa Birliği’nde somatik hücre sayısı için kabul edilen yasal sınır kaçtır?
Cevap: 400.000 adet/ml.
26. Türkiye’de somatik hücre sayısı için kabul edilen yasal sınır kaçtır?
Cevap: 500.000 adet/ml.
27. ABD’de toplam bakteri sayısı için kabul edilen sınır kaçtır?
Cevap: 200.000 adet/ml.
28. Avrupa Birliği’nde toplam bakteri sayısı için kabul edilen sınır kaçtır?
Cevap: 100.000 adet/ml.
29. Türkiye’de toplam bakteri sayısı için kabul edilen sınır kaçtır?
Cevap: 100.000 adet/ml.
30. Patojen tespit edilmeyen sütlerde bildirilen somatik hücre sayılarından biri kaçtır?
Cevap: 49.000 hücre/ml.
31. Patojen tespit edilmeyen sütlerde bildirilen diğer somatik hücre sayısı kaçtır?
Cevap: 68.000 hücre/ml.
32. Sağlıklı bir meme bezinden elde edilen sütte somatik hücre sayısı genellikle kaçın altındadır?
Cevap: 100.000 hücre/ml’nin altında.
33. Bakteriyel enfeksiyonlarda somatik hücre sayısı hangi değerin üzerine çıkabilir?
Cevap: 1.000.000 hücre/ml’nin üzerine.
34. Somatik hücre sayısı hangi değeri geçtiğinde sütün bileşenlerine ait değerler bozulmaya başlar?
Cevap: 100.000 hücre/ml’yi geçtiğinde.
35. Somatik hücre sayısını etkileyen ana faktör nedir?
Cevap: Enfeksiyon.
36. Mastitisli ineklerde somatik hücre sayısı genellikle kaçın üzerindedir?
Cevap: 1.000.000 hücre/ml’nin üzerindedir.
37. Laktasyon dönemi somatik hücre sayısını nasıl etkiler?
Cevap: Laktasyonun son dönemlerinde somatik hücre sayısı daha da yükselir.
38. Irk somatik hücre sayısını etkiler mi?
Cevap: Evet. Farklı ırklarda somatik hücre sayısı değişebilir.
39. Yaş somatik hücre sayısını nasıl etkiler?
Cevap: Yaş ilerledikçe somatik hücre sayısı yükselir.
40. Laktasyon sayısı somatik hücre sayısını nasıl etkiler?
Cevap: Doğum/laktasyon sayısı arttıkça somatik hücre sayısı yükselir.
41. Mevsim somatik hücre sayısını nasıl etkiler?
Cevap: Kış aylarında azalırken yaz aylarında yükselir.
42. Arka arkaya iki sağım arasında somatik hücre sayısında ne kadar farklılık görülebilir?
Cevap: %30’a kadar farklılık görülebilir.
43. Mastitisin ilk önemli ekonomik etkisi nedir?
Cevap: Süt verimini düşürmesidir.
44. Mastitise bağlı süt verim kaybının derecesi hangi üç faktöre bağlıdır?
Cevap: Mastitise sebep olan patojene, ineğin kaçıncı laktasyonunda olduğuna ve laktasyonun hangi aşamasında şekillendiğine.
45. Mastitisli sütler neden ekonomik kayba yol açar?
Cevap: Hastalıklı sütlerin imha edilmesi gerekebilir.
46. Mastitis sütün kalitesini nasıl etkiler?
Cevap: Sütün kalitesini bozar.
47. Süt kalitesinin bozulması satış fiyatını nasıl etkiler?
Cevap: Sütün alış fiyatı ve ödenen kalite primi azalır.
48. Mastitis hangi sağlık giderlerini artırır?
Cevap: Veteriner hekim ve ilaç masraflarını.
49. Mastitis iş gücü açısından nasıl bir ekonomik kayba neden olur?
Cevap: Zaman ve emek kaybına neden olur.
50. Mastitis hangi hayvanların elden çıkarılmasına yol açabilir?
Cevap: Kaliteli damızlık ineklerin.
51. Mastitisli hayvanların sürüden çıkarılmasına neden olan durumlardan biri nedir?
Cevap: Hayvanın tam olarak tedavi edilememesi.
52. Mastitisli hayvanların sürüden çıkarılmasına neden olan başka bir durum nedir?
Cevap: Tekrarlayan enfeksiyonlar.
53. Mastitisli hayvanların sürüden çıkarılmasına neden olan meme ile ilgili durum nedir?
Cevap: Memelerin körelmesi.
54. Mastitis dölverimini nasıl etkileyebilir?
Cevap: Düşük doğurganlığa neden olabilir.
55. Mastitis yumurtalıklarda hangi tepkiyi bozabilir?
Cevap: Foliküler tepkileri.
56. Akut klinik mastitis gebe kalma oranını hangi dönemde özellikle etkiler?
Cevap: Tohumlamadan 10 gün önce ile 30 gün sonra meydana geldiğinde.
57. Akut klinik mastitis gebe kalma oranını nasıl etkiler?
Cevap: Gebe kalma oranını düşürür.
58. Subklinik mastitis klinik mastitise göre şiddet bakımından nasıldır?
Cevap: Daha az şiddetlidir.
59. Subklinik mastitis neden gebe kalma oranında daha belirgin düşüşe yol açabilir?
Cevap: Uzun süreli yapısından dolayı.
60. Subklinik ineklerde somatik hücre sayısındaki hafif artış neyi etkileyebilir?
Cevap: Gebe kalma oranını önemli ölçüde düşürebilir.
61. Subklinik mastitisli ineklerin yaklaşık ne kadarında gecikmiş yumurtlama görülür?
Cevap: Üçte birinde.
62. Parite nedir?
Cevap: İneğin doğum sayısını ifade eder.
63. Parite arttıkça mastitis riski nasıl değişir?
Cevap: Artar.
64. Parite arttıkça somatik hücre sayısı nasıl değişir?
Cevap: Artar.
65. Mastitis laktasyonun hangi dönemlerinde daha sık görülür?
Cevap: Laktasyonun ilk dönemlerinde görülme oranı daha yüksektir.
66. Yüksek süt verimli hayvanların mastitis riski nasıldır?
Cevap: Daha yüksektir.
67. Daha önce mastitis problemi yaşamış ineklerin mastitis riski nasıldır?
Cevap: Daha yüksektir.
68. Yüksek somatik hücre sayısına sahip ineklerin mastitis riski nasıldır?
Cevap: Daha yüksektir.
69. Güç doğum geçiren ineklerde mastitis riski nasıldır?
Cevap: Daha yüksektir.
70. Ketozis geçiren ineklerde mastitis riski nasıldır?
Cevap: Daha yüksektir.
71. Süt humması geçiren ineklerde mastitis riski nasıldır?
Cevap: Daha yüksektir.
72. Retentio Secundinarum ne demektir?
Cevap: Sonun atılamaması demektir.
73. Retentio Secundinarum geçiren ineklerin mastitis riski nasıldır?
Cevap: Daha yüksektir.
74. Metrit geçiren ineklerin mastitis riski nasıldır?
Cevap: Daha yüksektir.
75. Topallık geçiren ineklerin mastitis riski nasıldır?
Cevap: Daha yüksektir.
76. Irk mastitis riskini etkiler mi?
Cevap: Evet. Bazı ırklar mastitise daha yatkındır.
77. Ortam ve barınaklar mastitis riskini etkiler mi?
Cevap: Evet.
78. Sağım ekipmanı ve bakımları mastitis riskini etkiler mi?
Cevap: Evet.
79. Besleme rejimi mastitis riskini etkiler mi?
Cevap: Evet.
80. Yem ve suyun hangi özelliği mastitis riski açısından önemlidir?
Cevap: Hijyenik kalitesi.
81. İneklerin temizliği mastitis riskini etkiler mi?
Cevap: Evet.
82. Mastitisi önleyici tedbirlerden biri nedir?
Cevap: Aşı uygulamaları.
83. Pre dip nedir?
Cevap: Sağım öncesi ön daldırma uygulamasıdır.
84. Teat dip nedir?
Cevap: Sağım sonrası son daldırma uygulamasıdır.
85. Mastitis riskini artıran kuru dönem yönetimi hatası nedir?
Cevap: Uygun bir kuru protokolünün olmamasıdır.
86. Mevsim mastitis görülme oranını etkiler mi?
Cevap: Evet.
87. Ders içeriğine göre mastitis vakaları özellikle hangi mevsimde daha yüksek olabilir?
Cevap: Kış aylarında.
88. Somatik hücre sayısının mastitisle ilişkisi nedir?
Cevap: Meme enfeksiyonu olduğunda bağışıklık yanıtı nedeniyle somatik hücre sayısı, özellikle nötrofillerin artışıyla yükselir.
89. Sağlıklı süt ile mastitisli süt arasındaki temel hücresel fark nedir?
Cevap: Mastitisli sütte somatik hücre ve toplam bakteri sayısı daha yüksektir.
90. Somatik hücre sayısı neden süt kalitesinin göstergesidir?
Cevap: Sayı yükseldikçe meme enfeksiyonu olasılığı ve süt bileşenlerindeki bozulma artar.
91. Mastitis neden yalnızca klinik belirtiler ortaya çıktığında ekonomik kayıp oluşturmaz?
Cevap: Subklinik dönemde de süt verimi azalmaya başlayabilir.
92. Laktasyonun ilk altı haftasında mastitisin süt verimine etkisi neden önemlidir?
Cevap: Bu dönemde bildirilen toplam süt kaybı 600,87 kg ile daha yüksektir.
93. Mastitis tedavi edilse bile ekonomik kayıp neden devam edebilir?
Cevap: İneklerin kalan laktasyonda eski sağlıklı süt verim düzeylerine tam ulaşamaması nedeniyle.
94. Mastitisin damızlık değere etkisi nedir?
Cevap: Kaliteli damızlık ineklerin sürüden çıkarılmasına yol açabilir.
95. Mastitisin üreme performansına etkisi nedir?
Cevap: Foliküler tepkileri bozabilir, gebe kalma oranını düşürebilir ve gecikmiş yumurtlamaya yol açabilir.
96. Subklinik mastitis neden sürü yönetiminde önemlidir?
Cevap: Belirgin klinik bulgular olmadan uzun süre süt verimi ve dölverimini olumsuz etkileyebilir.
97. Mastitis kontrolünde sağım hijyeni neden önemlidir?
Cevap: Sağım ekipmanı, hayvan temizliği ve ön/son daldırma uygulamaları mastitis riskini etkileyen unsurlardır.
98. Kuru dönem protokolü neden önemlidir?
Cevap: Uygun kuru protokolünün olmaması mastitis riskini artıran faktörlerden biridir.
99. Mastitisin işletmeye başlıca ekonomik etkilerini özetleyiniz.
Cevap: Süt verimi kaybı, hastalıklı sütün imhası, kalite ve fiyat kaybı, veteriner ve ilaç giderleri, iş gücü kaybı, damızlık hayvanların elden çıkarılması ve dölverimi kayıplarıdır.
100. Mastitis riskini artıran hayvana bağlı faktörleri özetleyiniz.
Cevap: Yüksek parite, laktasyonun ilk dönemleri, yüksek süt verimi, önceki mastitis öyküsü, yüksek somatik hücre sayısı, bazı hastalıklar ve ırk yatkınlığıdır.
Yorumlar
Yorum Gönder