TEMEL GIDA TEKNOLOJİSİ – 8. ÜNİTE
Peynir Üretim Teknolojisi
Soruya dokun → cevap açılsın.
1. Dünyada yaklaşık kaç çeşit peynir bulunduğu tahmin edilmektedir?
2. Peynir nedir?
3. Peynir hangi temel besin maddelerini yüksek miktarda içerir?
4. Peynirdeki temel protein hangisidir?
5. Kaynağa göre peynirde protein oranı hangi geniş aralıkta bulunabilir?
6. Kaynağa göre peynirde yağ oranı hangi geniş aralıkta bulunabilir?
7. Peynir yağının yaklaşık yüzde kaçı doymuştur?
8. Peynirde yararlı bir bileşen olarak belirtilen CLA'nın açılımı nedir?
9. Peynir hangi vitaminler açısından iyi bir kaynak olabilir?
10. Peynir özellikle hangi mineraller açısından önemli bir kaynaktır?
11. Çok sert peynirlerde rutubet oranı ne kadardır?
12. Çok sert peynirlerde kuru maddede yağ oranı ne kadardır?
13. Sert peynirlerde rutubet oranı hangi aralıktadır?
14. Sert peynirlerde kuru maddede yağ oranı hangi aralıktadır?
15. Yarı sert peynirlerde rutubet oranı hangi aralıktadır?
16. Yarı sert peynirlerde kuru maddede yağ oranı hangi aralıktadır?
17. Yumuşak peynirlerde rutubet oranı ne kadardır?
18. Tam yağlı peynirlerde kuru maddede yağ oranı en az ne kadardır?
19. Yağlı peynirlerde kuru maddede yağ oranı en az ne kadardır?
20. Yarım yağlı peynirlerde kuru maddede yağ oranı en az ne kadardır?
21. Yağsız peynirlerde kuru maddede yağ oranı ne kadardır?
22. Peynir çeşidine göre protein oranı yaklaşık hangi aralıktadır?
23. 100 g yumuşak peynir günlük protein ihtiyacının yaklaşık yüzde kaçını karşılar?
24. 100 g sert peynir günlük protein ihtiyacının yaklaşık yüzde kaçını karşılar?
25. Sütte protein hangi iki formda bulunur?
26. Sütte kazein yaklaşık hangi oranda bulunur?
27. Laktoalbumin ve laktoglobulin yaklaşık hangi oranda bulunur?
28. Rennet ilave edildiğinde kazein hangi katı pıhtı formuna dönüşür?
29. Peynirde yağ oranı kaynağa göre hangi aralıkta değişmektedir?
30. Peynirde yağın temel işlevleri nelerdir?
31. Yağsız sütten yapılan peynirin yapısı nasıldır?
32. Peynirdeki en önemli karbonhidrat hangisidir?
33. Laktoz sütte yaklaşık hangi oranda bulunur?
34. Laktoz starter kültürler için ne görevi görür?
35. Laktozun yaklaşık yüzde kaçı bakteriler tarafından kullanılır?
36. Laktozun büyük kısmı peynir yapımında nasıl uzaklaştırılır?
37. Peynirde mineral madde oranı ortalama ne kadardır?
38. Peynir özellikle hangi iki mineral bakımından iyi bir kaynaktır?
39. 100 g yumuşak peynir günlük kalsiyum ihtiyacının yaklaşık yüzde kaçını karşılar?
40. 100 g sert peynir günlük kalsiyum ihtiyacının yaklaşık yüzde kaçını karşılar?
41. Kalsiyum peynir üretiminde hangi iki olayda önemlidir?
42. Peynir hangi vitaminler bakımından zengindir?
43. B ve C vitaminlerinin önemli kısmı nerede kalır?
44. Peynirde bulunan başlıca enzimler nelerdir?
45. Peynire işlenecek sütün temel özelliği ne olmalıdır?
46. Peynir sütü renk, koku, tat ve görünüş bakımından nasıl olmalıdır?
47. Peynir sütünde hangi inhibitör kalıntılar bulunmamalıdır?
48. Hangi hayvan sütleri peynir üretiminde tercih edilmez?
49. Kolostrumlu süt neden peynir üretiminde tercih edilmez?
50. Laktasyon sonu sütlerde hangi maddelerin oranı dengesizdir?
51. Mastitisli sütlerin önemli sakıncası nedir?
52. Kazeini az olan sütle yapılan peynirin randımanı nasıl olur?
53. İşletmeye kabulden önce süte uygulanan testlere genel olarak ne ad verilir?
54. Peynir sütünde yapılan duyusal testler nelerdir?
55. Fiziksel ve kimyasal testlere örnek veriniz.
56. Mikrobiyolojik testlere örnek veriniz.
57. Biyokimyasal testlere örnek veriniz.
58. Peynir yapımında süt kaba kirlerinden arındırılmadan önce yaklaşık kaç dereceye ısıtılır?
59. Sütün temizlenmesinde hangi yöntemler kullanılabilir?
60. Peynir sütünde yağın kazeine oranı ne olmalıdır?
61. Sütün yağ oranı hangi yöntemlerle ayarlanabilir?
62. Peynir sütüne pastörizasyon uygulanmasının temel amacı nedir?
63. Pastörizasyon peynir randımanını yaklaşık ne kadar artırabilir?
64. Çift cidarlı kazanlarda peynir sütü hangi sıcaklık ve sürede pastörize edilir?
65. Plakalı ısıtıcılarda peynir sütü hangi koşullarda pastörize edilebilir?
66. Diğer ani pastörizasyon uygulaması hangi sıcaklık aralığındadır?
67. Yüksek pastörizasyon sıcaklığı kalsiyum tuzlarını nasıl etkiler?
68. Yüksek pastörizasyon pıhtıyı nasıl etkiler?
69. Pastörizasyona dört alternatif yöntem nelerdir?
70. Starter kültür nedir?
71. Starter kültürlerin temel işlevleri nelerdir?
72. Peynirde aroma oluşumunda önemli starter ürünleri nelerdir?
73. Peynir yapımında yaygın kullanılan starter kültür cinsleri nelerdir?
74. Peynir sütü starter kültür ilavesi öncesinde hangi sıcaklığa soğutulur?
75. Starter kültür süte hangi oranda ilave edilir?
76. Starter kültür ilavesinden sonra süt yaklaşık ne kadar bekletilir?
77. Normal peynir yapımında starterlerle süt pH'sı 3 saat içinde hangi değerden hangi değerlere düşer?
78. Mezofilik starter kültürlerin optimum sıcaklığı yaklaşık kaç derecedir?
79. Termofilik starter kültürlerin optimum sıcaklığı yaklaşık kaç derecedir?
80. Mezofilik kültürlerde temel Lactococcus türü hangisidir?
81. Termofilik kültürlere örnek veriniz.
82. Pıhtısı 40 °C'nin altında ısıtılan Cheddar, Edam ve Camembert gibi peynirlerde hangi tip kültürler kullanılır?
83. Emmental ve Parmesan gibi yüksek sıcaklıkta pişirilen peynirlerde hangi tip kültürler kullanılır?
84. Rokfor üretiminde hangi küf kullanılır?
85. Beyaz küflü peynirlerde hangi küfler kullanılabilir?
86. Kazan sütüne katılabilecek yardımcı maddelere örnek veriniz.
87. CaCl₂ peynir üretiminde ne amaçla kullanılır?
88. CaCl₂ süte hangi oranda katılabilir?
89. Lizozim hangi miktarda kullanılabilir?
90. Nisin hangi miktarda kullanılabilir?
91. Nitrat bazı peynirlerde ne amaçla kullanılır?
92. Nitrat süte hangi oranda katılabilir?
93. Nitratın özellikle hedeflediği bakterilerden biri hangisidir?
94. Peynirde kullanılan renk maddelerinden biri olan annatto en fazla ne kadar kullanılabilir?
95. β-karoten kaynağa göre hangi miktarda kullanılabilir?
96. Peynir üretimindeki temel işlem nedir?
97. Pıhtılaştırma kaç temel şekilde yapılır?
98. Peynir üretiminin yaklaşık yüzde kaçı peynir mayasıyla pıhtılaştırılarak yapılır?
99. Asitle pıhtılaştırılan peynir çeşitlerine örnek veriniz.
100. Enzimle oluşan pıhtının yapısı nasıldır?
101. Asitle oluşan pıhtının yapısı nasıldır?
102. Asitle pıhtılaştırmada hangi maddeler kullanılabilir?
103. Asit ile pıhtı oluşumu hangi pH'da başlar?
104. Kazeinin izoelektrik noktası kaçtır?
105. Asitle pıhtılaşma hangi pH'da tamamlanır?
106. Kazein miseli hangi bileşenlerden oluşur?
107. Enzimle pıhtılaştırmada hangi kökenli rennetler kullanılabilir?
108. Bitkisel rennet kaynaklarına örnek veriniz.
109. Mikrobiyal rennet kaynaklarına örnek veriniz.
110. Hayvansal rennetlerin başlıcaları nelerdir?
111. Rennin veya kimozin nereden elde edilir?
112. Süt emen buzağıların abomasum ekstraktının yaklaşık yüzde kaçı rennindir?
113. Aynı ekstraktın yaklaşık yüzde kaçı pepsindir?
114. Bir kısım rennet yaklaşık kaç kısım sütü pıhtılaştırabilir?
115. Renninin en aktif olduğu pH aralığı nedir?
116. 21–27 °C'de oluşan rennet pıhtısı nasıldır?
117. 28–32 °C'de oluşan pıhtı nasıldır?
118. 33–36 °C'de oluşan pıhtı nasıldır?
119. Rennetin aktivitesi hangi sıcaklıkların altında ve üstünde çok düşüktür?
120. Pepsin hangi hayvanlardan elde edilebilir?
121. Maya aktivitesi nasıl tanımlanır?
122. Sert peynirlerde mayalanma süresi ne kadardır?
123. Yumuşak peynirlerde mayalanma süresi ne kadardır?
124. Peynir mayası süte verilmeden önce ne kadar suyla seyreltilir?
125. Pıhtının kesilme zamanı nasıl tahmin edilebilir?
126. Olgun pıhtı parmakla kontrol edildiğinde nasıl görünür?
127. Pıhtının kesilmesinin amacı nedir?
128. Sert peynirlerde pıhtı hangi büyüklükte kesilir?
129. Yumuşak peynirlerde pıhtı hangi büyüklükte kesilir?
130. Pıhtı hangi özel araçla kesilebilir?
131. Düşük rutubetli peynirlerde pıhtı hangi sıcaklık ve sürede ısıtılabilir?
132. Peynir altı suyu tamamen ayrıldıktan sonra kalan katı kitleye ne ad verilir?
133. Beyaz peynir telemesi hangi büyüklükte kesilir?
134. Peynirin tuzlanmasının temel amaçları nelerdir?
135. Peynirde tuzlama yöntemleri nelerdir?
136. Tulum peynirinde hangi tuzlama yöntemi kullanılabilir?
137. Kaşar peynirinde hangi tuzlama yöntemi kullanılabilir?
138. Beyaz peynirde hangi tuzlama yöntemi kullanılır?
139. Salamura suyu nasıl olmalıdır?
140. Salamura neden hafif asidik olmalıdır?
141. Peynir neden paketlenir?
142. Peynir ambalajlarında hangi materyaller kullanılabilir?
143. Taze peynirler ne zaman tüketime sunulur?
144. Peynirler genellikle hangi sıcaklık ve nemde olgunlaştırılır?
145. Peynir olgunlaşmasındaki primer biyokimyasal değişiklikler nelerdir?
146. Peynir olgunlaşmasındaki sekonder değişiklikler nelerdir?
147. Peynir kusurları hangi ana gruplara ayrılır?
148. Şekil ve görünüm kusurlarına örnek veriniz.
149. Peynirde mavi, yeşil ve siyah lekelerin temel nedeni nedir?
150. Gün ışığına maruz kalan peynirde renk neden açılabilir?
151. Fazla nitrit kullanılması hangi renk kusuruna yol açabilir?
152. Peynirde gözeneklilik ve şişkinliğin temel nedeni nedir?
153. Koliform ve mayaların oluşturduğu şişkinliğe ne ad verilir?
154. C. butyricum ve C. tyrobutyricum'un oluşturduğu şişkinliğe ne ad verilir?
155. Sert ve kuru peynir yapısının nedenlerinden biri nedir?
156. Yumuşak peynir yapısının nedenlerinden biri nedir?
157. Kırıntılı yapı neden oluşabilir?
158. Unumsu ve pütürlü yapı hangi durumda görülür?
159. Ekşi lezzetin nedenleri nelerdir?
160. Acı lezzetin nedenlerinden biri nedir?
161. Tatsız peynir oluşmasının nedenlerinden biri nedir?
162. Tuzlu tat neden oluşur?
163. Beyaz peynir genellikle hangi sütlerden yapılır?
164. Beyaz peynir sütü hangi sıcaklıkta mayalanır?
165. Beyaz peynirde pıhtılaşma süresi ne kadardır?
166. Beyaz peynir pıhtısı hangi büyüklükte kesilir?
167. Beyaz peynir telemesi hangi büyüklükte kalıplara kesilir?
168. Beyaz peynir hangi yoğunluktaki salamurada bekletilir?
169. Beyaz peynir salamurada ne kadar bekletilir?
170. Beyaz peynir hangi sıcaklıkta ve ne kadar olgunlaştırılır?
171. Beyaz peynir randımanı yaklaşık ne kadardır?
172. Kaşar peyniri genellikle hangi sütten yapılır?
173. Kaşar sütü hangi sıcaklıkta mayalanır?
174. Kaşar peynirinde pıhtılaşma süresi ne kadardır?
175. Kaşar telemesi fermentasyon için ne kadar bekletilir?
176. Kaşar yapımındaki temel farklı işlem nedir?
177. Tulum peyniri geleneksel olarak nerede olgunlaştırılır?
178. Günümüzde tulum peynirinde deri yerine ne kullanılabilir?
179. Savak Tulum peyniri en az ne kadar olgunlaştırılır?
180. Mihaliç peyniri özellikle hangi bölgede üretilir?
181. Mihaliç peyniri hangi sütten yapılır?
182. Mihaliç peyniri nasıl bir peynirdir?
183. Mihaliç peynirindeki gözenekler yaklaşık kaç mm'dir?
184. Otlu peynir özellikle hangi illerde üretilir?
185. Otlu peynirde genellikle hangi süt kullanılır?
186. Otlu peynir sütü hangi koşulda mayalanır?
187. Otlu peynirde kullanılan otlar tuzlu suda ne kadar bekletilir?
188. Van otlu peynirinde kullanılan otlara örnek veriniz.
189. Otlu peynir ne kadar olgunlaştırılır?
190. Dil peyniri hangi peynirin üretimine benzer?
191. Dil peyniri hangi ölçülerde kesilir?
192. Lor peyniri hangi hammaddeden elde edilir?
193. Rokfor peyniri hangi ülkenin peyniridir?
194. Rokfor hangi sütten yapılır?
195. Rokfor hangi küfle üretilir?
196. Rokfor ne kadar olgunlaştırılır?
197. Rokfordaki küf gelişimi peynirin neresinde meydana gelir?
198. Camembert hangi ülkenin peyniridir?
199. Camembert üretiminde hangi küf kullanılır?
200. Camembert yüzeyinde yaklaşık bir hafta sonra nasıl bir gelişme görülür?
201. Camembert peynirleri tipik olarak yaklaşık kaç cm çapındadır?
202. Cheddar hangi ülkeyle özdeşleşmiş bir peynirdir?
203. İngiltere'deki peynir üretiminin yaklaşık yüzde kaçı Cheddar'dır?
204. Geleneksel Cheddar yaklaşık ne kadar olgunlaştırılır?
205. Cheddar'da peynir altı suyu hangi pH'da boşaltılır?
206. Cheddar'a özgü temel işleme ne ad verilir?
207. Çedarlamada bloklar ne sıklıkla çevrilip yeniden istiflenir?
208. Gouda hangi ülkenin peyniridir?
209. Gouda hangi tip peynirdir?
210. Gouda'nın tipik ağırlığı ne kadardır?
211. 0,2–1,0 kg ağırlığındaki küçük Gouda peynirlerine ne ad verilir?
212. Gouda sütü hangi koşulda pastörize edilir?
213. Gouda sütüne CaCl₂ yaklaşık hangi miktarda katılır?
214. Gouda'da mayalama hangi sıcaklıkta yapılır?
215. Gouda'da pıhtılaşma süresi ne kadardır?
216. Gouda üretiminde peynir altı suyunun yaklaşık yüzde kaçı uzaklaştırılır?
217. Gouda yaklaşık ne kadar süre baskılanır?
218. Gouda baskı sonrası hangi pH değerinde salamuraya alınır?
219. Gouda salamurada ne kadar süre tutulur?
220. Gouda doğal olarak hangi sıcaklık ve bağıl nemde olgunlaştırılır?
🧠 SINAVLIK HIZLI EZBER
Peynirin temel proteini:
KAZEİN
Asit pıhtılaşması:
Başlangıç: pH 5,3
Tamamlanma / izoelektrik nokta: pH 4,6
Starter kültür:
İlave: %2
Süt sıcaklığı: 26–38 °C
Bekleme: yaklaşık 30 dk
Mezofilik: yaklaşık 30 °C
Termofilik: yaklaşık 42 °C
CaCl₂:
20 g / 100 L = yaklaşık %0,02
Pıhtıyı sıkılaştırır, randımanı artırır.
Peynir sütü pastörizasyonu:
62–65 °C → 30 dk
71–74 °C → 15–40 sn
78–85 °C → ani
Rennin / Kimozin:
Buzağı şirdeninden elde edilir.
En aktif pH: 6,2–6,4
1 kısım rennet → 5000 kısım süt
Mayalanma süresi:
Sert peynir: 40–60 dk
Yumuşak peynir: 90–120 dk
Pıhtı kesimi:
Sert peynir: 1–1,5 cm
Yumuşak peynir: 2–2,5 cm
Teleme:
Peynir altı suyu tamamen süzüldükten sonra kalan katı kitle.
Olgunlaştırma:
Genellikle 10 °C'nin altında
%80–85 rutubet
Beyaz peynir:
28–30 °C mayalama
90–120 dk pıhtılaşma
%12–16 salamura
4–6 saat salamura
4 °C'de 2,5 ay
Kaşar:
28–33 °C mayalama
Teleme fermentasyonu: 10–16 saat
70 °C suda 2 dk haşlama
Rokfor:
Koyun sütü
Penicillium roqueforti
2–3 ay
Mihaliç:
Balıkesir–Bursa
Kıvırcık koyun sütü
Gözenek: 2–4 mm
Gouda:
Hollanda
30–31 °C mayalama
20–30 dk pıhtılaşma
72–96 saat salamura
13–15 °C / %85–88 RH
Şişme:
Koliform + maya → ERKEN ŞİŞME
C. butyricum / C. tyrobutyricum → GEÇ ŞİŞME
Yorumlar
Yorum Gönder